ارزیابی اولیه وضعیت پایه رویشی پسته (۱#) کاشته شده در نقاط مختلف کشور بر اساس نظر کارشناسان و باغداران

۲-  روش بررسی

فرم نظرسنجی به همراه لیست خریداران این پایه در اختیار کارشناس نهال موسسه در واحد استانی قرار گرفت و کارشناسان با مراجعه به محل کاشت و گفتگو با خریدار، اقدام به تکمیل فرم نظرسنجی نموده و نتایج آن را به معاونت تحقیقات کنترل و گواهی نهال ارسال کردند. در واحد ستادی ،جهت حصول اطمینان از صحت دادها ،با ۵ تن از خریداران تلفنی گفتگو و تکرارپذیری اطلاعات کنترل شد.متعاقبا داده ها جمع بندی و اطلاعات آنها در قالب نمودار و جدول به شرح ذیل خلاصه گردید.

۳ – نتایج

۱-۳- تعداد پایه رویشی پسته کاشته شده

تعداد ۲۰ خریدار نهال در ۱۵ شهرستان متعلق به شش استان ،مجموعا ۶۲۲۶۵ پایه خریداری کردند،کرمان با ۲۲۹۷۵ ،سمنان با ۱۴۲۱۵ و خراسان رضوی با ۱۳۹۶۵ پایه عمده ترین خریداران این پایه بودند( نمودار های ۱ و ۲ ) استان ها و محل های کاشت این پایه ،شامل کرمان (سیرحان ،ماهان ،راین ،رفسنجان) ،اصفهان (آران و بیدگل ،اردستان ،کاشان ) ،سمنان (شاهرود، دامغان)، خراسان رضوی (انابد، نیشابور، سبزوار، تربت جام)، قزوین (بوئین زهرا) و آذربایجان شرقی (بناب) بودند. (نمودار ۳) در سطح شهرستان عمده ترین تعداد پایه در دامغان (۸۵۱۵) ،سیرجان (۸۴۶۵) و نیشابور (۶۹۰۰) کاشته شده است ( نمودار ۳).

۲-۳-درصد استفرار پایه در زمین اصلی

میزان (درصد) استقرار پایه ها در زمین اصلی در نمودار ۴ آورده شده است. میانگین درصد استفرار در مورد کل پایه ها ۹۱/۲ درصد بود که بیشترین آن ۱۰۰ درصد (اتابد ،سبزوار ،ماهان و راین ) و کمترین آن ۵۰ درصد در شهرستان آران و بیدگل گزارش شد(نمودار ۴).

۳-۳- وضعیت رشد پایه از دیدگاه خریداران

از مجموع ۲۰ خریدار ، ۱۶ خریدار عنوان کردند که پایه ها از رشد مناسبی برخوردار بوده و از نظر ۴ خریدار پایه ها رشد مناسبی نداشته اند (نمودار ۵) .همچنین به دلیل متفاوت بودن تعداد خرید هر متقاضی ،وضعیت رشد پایه ها به صورت درصد از تعداد کل نیز محاسبه شده که در نمودار ۶ آمده است . بنابرآنچه در نمودار ۶ آمده است ۸۵ درصد از پایه ها از دید خریداران دارای رشد مناسبی داشته اند و ۱۵ درصد دارای رشد مناسبی نبوده اند.

۴-۳- ارقام پیوند شده و تاریخ انجام پیوند

اطلاعات ارسالی نشان می دهد که ارقام پیوند شده برروی پایه ها شامل احمد آقایی ،اکبری ،ممتاز دامغان ،کله قوچی ،شهریاری، عباسعلی و فندقی بوده اند.بیشترین ارقام پیوند شده اکبری و احمد آقایی بوده اند(جدول ۲).

۵-۳- درصد گیرایی پیوند

اطلاعات نشان داد که درصد گیرایی پیوند از ۲۰ درصد (بناب ،کاشان) تا ۱۰۰ درصد (اتابد) متغیر بوده است .میانگین درصد گیرایی پیوند در کل شهرستان ها ۷۴ درصد بود(نمودار ۷)

۶-۳- وضعیت رشد پیوندک

از ۲۰ خریدار پایه رویشی پسته ۳ مورد هنوز عمل پیوند را انجام نداده اند. از نظر رشد پیوندک از ۲۰ خریدار پایه رویشی پسته ۱۰ مورد ، رشد پیوندک را مناسب و ۷ مورد نامناسب تشخیص داده اند(نمودار ۸) نتایج نشان می دهد که در مورد ۷۱ درصد از کل پیاه ها وضعیت رشد پیوندک مناسب و در مورد ۲۹ درصد پیوندک از رشد خوبی برخوردار نبوده است. (نمودار ۹)

۷-۳- مشاهده علائم سرمازدگی

از ۲۰ خریدار این پایه ۱۳ مورد علایم سرمازدگی را در پایه مشاهده کرده و ۷ مورد نیز علائم سرمازدگی را مشاهده نکرده اند(نمودار ۱۰ و جدول ۳) براساس اطلاعات ارسالی علائم سرمازدگی در ۵۸ درصد از نهال ها ( پیوندی و غیرپیوندی) مشاهده شده است (نمودار ۱۱)

۸-۳-  ارتباط سرمازدگی با ارتفاع از سطح دریا و تعداد روز یخبندان در سال

بررسی داده های مربوط به مشاهده علایم سرما زدگی و ارتفاع از سطح دریا و تعداد روز یخبندان در سال در مورد هر شهرستان نشان داد که هیچ ارتباط مشخصی میان وقوع علائم سرما زدگی و ارتفاع از سطح دریا علایم و یا تعداد روز یخبندان در سال وجود ندارد( نمودار ۱۲ و ۱۳) به طوریکه در ارتفاعات زیر ۱۰۰۰ متر از سرح دریا علایم سرما زدگی دیده شده است ولی در ارتفاعات حدود ۱۴۰۰ متر از سرح دریا علایم سرما زدگی دیده نشد ( نمودار ۱۲) از سوی دیگر اطلاعات نشان می دهد که در تمامی شهرستانهای دارای ارتفاع بالا ۱۵۰۰ متر ( که تمام آنها در ساتان کرمان قرار دارند ) علائم سرمازدگی مشاهده شده است (نمودار ۱۲) از سوی دیگر در شهرستانهای بردسکن (انابد) ،نیشابور و بوئین زهرا که دارای بیشترین تعداد روز بخبندان در سال هستند علائم سرما زدگی دیده نشده است(نمودار ۱۳) در مورد شهرستان دامغان مشاهده می شود که در نهال های کاشته شده در یک باغ علائم سرما زدگی دیده شده و در باغ دیگر دیده نشده است( نمودار های ۱۲ و ۱۳)

۹-۳- علائم ترک خوردگی در ناحیه طوقه

با توجه به اینکه برخی از باغداران پسته در ماموریت های انجام شده در استان کرمان ،به مشاهده علائم ترک خوردگی در ناحیه طوقه در پایه رویشی پسته اشاره کرده بودند. این عارضه نیز در فرم نظر سنجی قرار داده شد. از ۲۰ هریدار پایه رویشی پسته در مورد دوباغ علائم ترک خوردگی در ناحیه طوقه مشاهده شده و در ۱۸ مرود مشاهده نشده است(نمودار ۱۴) در واقع براساس تعداد کل پایه در ۸۹ درصد از پایه ها علایم ترک خوردگی در ناحیه طوقه مشاهده نشده است (نمودار ۱۵) شایان ذکر است که علائم ترک خوردگی در دوباغ واقع در سیرجان و سبزوار رویت شده است که دلیل آن سرمازدگی ذکر شده است.

۱۰-۳-  میزان رضایتمندی مشتری

از ۲۰ خریدار پایه رویشی پسته ۸ مورد رضایت بالایی از این پایه داشته و ۵ مورد نیز میزان رضایت متوسط گزارش کرده اند ( نمودار ۱۶) همچنین ۵ خریدار رضایت کمی از این پایه داشته و دو مورد نیز موقعیت کنونی باغ را ( با توجه به پیوند نزدن پایه ها * برای اظهارنظر مناسب ندانسته و میزان رضایت خود را ثبت نکرده اند (نمودار ۱۶) .براساس تعداد کل پایه ،می توان گفت که خریداران از ۴۹ درصد از پایه ها رضایت بالا ،از ۱۸ درصد رضایت متوسط و از ۲۵ درصد رضایت کمی داشته اند(نمودار ۱۷) در مورد ۸  درصد از پایه ها نیز اظهارنظری صورت نگرفته است.(نمودار ۱۷)